Afscheid van automatische sancties voor zelfstandigen: het ministerie van Financiën moet zijn bewijsmateriaal herzien voordat het hen een boete oplegt

1. Het ministerie van Financiën zal het bewijsmateriaal niet kunnen ontkennen en de zelfstandigen zonder rechtvaardiging kunnen bestraffen
2. Wanneer kan een zelfstandige een bewijs van een sanctie opvragen en wat mag van de Schatkist worden verwacht?
3. In welke dossiers komt het vaakst voor dat het ministerie van Financiën het bewijsmateriaal negeert?
4. Wat moet een zelfstandige doen als de Schatkist zijn bewijs niet aanvaardt?
5. Kunnen zzp’ers in beroep gaan tegen een stevige sanctie?
6. Als de sanctie nietig wordt verklaard, kan het ministerie van Financiën deze niet opnieuw sanctioneren.

Het Hooggerechtshof heeft een uitspraak gedaan die het ministerie van Financiën dwingt om het bewijsmateriaal of de rechtvaardiging van zelfstandigen of zakenlieden te beoordelen alvorens hen een sanctie op te leggen. In de praktijk worden veel boetes van de Belastingdienst vrijwel automatisch opgelegd, zonder de reactie van de belastingbetaler af te wachten of te beoordelen, zo wezen verschillende deskundigen tegen deze krant.

Volgens belastingdeskundigen is het niet voldoende dat het ministerie van Financiën het bewijsmateriaal op generieke wijze ontkent of naar eerdere procedures verwijst. Deze handelswijze van de Belastingdienst is geweest meerdere malen ondervraagd door het Hooggerechtshof.

Zoals deze krant in juni publiceerde, heeft het Hooggerechtshof het gebruikelijke sanctiecriterium al stopgezet en vastgesteld De Schatkist moet in elk geval individueel een fout, nalatigheid of fraude aantonen alvorens de zelfstandigen een sanctie op te leggen. Nu is het Hooggerechtshof nog een stap verder gegaan en heeft een uitspraak gedaan waarin dit wordt verduidelijkt negeer het bewijsmateriaal voorstellen van belastingbetalers of deze zonder motivatie afwijzen het recht op verdediging en het vermoeden van onschuld schendt.

In deze gevallen zou de sanctie zelfs van rechtswege nietig kunnen worden verklaard. Zoals uitgelegd door José María Mollinedo, belastingadvocaat en partner bij Tax Litigation, consolideert deze nieuwe uitspraak een jurisprudentiële lijn die beschermt zelfstandigen en kleine bedrijven tegen automatische sancties en versterkt het vermoeden van onschuld in belastingdossiers.

Het ministerie van Financiën zal het bewijsmateriaal niet kunnen ontkennen en de zelfstandigen zonder rechtvaardiging kunnen bestraffen

Zoals Salcedo uitlegde, ligt de waarde van de uitspraak vooral daarin “De belastingbetaler kan zich erop beroepen om te onthouden dat bewijsmateriaal niet zonder rechtvaardiging kan worden ontkend.” Een garantie die, zoals hij uitlegde, rechtszekerheid biedt en de beoordelingsvrijheid van de administratie beperkt in dossiers waarin eerdere verzoeken om bewijs onbeantwoord konden blijven.

Vanaf nu, De Belastingdienst moet elke afwijzing van bewijsmateriaal analyseren en uitdrukkelijk rechtvaardigen alvorens een boete op te leggen.. Als een zelfstandige documentatie, toelichtingen of bewijsverzoeken verstrekt, moet de Administratie oordelen en rechtvaardigen waarom zij deze niet toestaat. Het administratieve stilzwijgen op dit gebied schaadt de grondrechten van de belastingbetaler.

De uitspraak van de Hoge Raad STS 5229/2025, van 24 november 2025stelt een duidelijk criterium vast: een belastingboete is nietig als de Belastingdienst niet uitdrukkelijk uitspraak doet over het door de belastingbetaler gevraagde ontlastende bewijsmateriaal. In de uitspraak staat dat het bevoegde orgaan – in dit geval het ministerie van Financiën – moet rechtvaardigen waarom het bewijsmateriaal afwijst, en dit niet zomaar kan negeren.

In dit specifieke geval is a boete van 275.966 euro voor de uitgifte van valse facturen en de belastingbetaler verzocht om verschillende tests om de realiteit van de gefactureerde diensten te bewijzen. De administratie rechtvaardigde de weigering van deze tests niet in de sanctieprocedure, die het recht op het gebruik van bewijsmiddelen heeft geschonden relevant voor de verdediging en het vermoeden van onschuld opgenomen in de artikel 24.2 van de Grondwet.

Wanneer kan een zelfstandige een bewijs van een sanctie opvragen en wat mag van de Schatkist worden verwacht?

De Hoge Raad maakt duidelijk dat in een sanctieprocedure Hij De zelfstandige heeft het recht om bewijsstukken op te vragen zichzelf te verdedigen en De administratie moet ze toegeven of rechtvaardigen waarom ze ze afwijzen.

In het geanalyseerde geval legde de Schatkist rechtstreeks een boete op sanctie van 275.966 euro voor de uitgifte van valse facturen na een voorafgaand verzoek om informatie was dat geen verificatieprocedure. Met de voorgestelde sanctie, de belastingbetaler meerdere testen aangevraagd -eisen aan klanten, overnemen van documentatie uit andere bestanden, persoonlijke verschijning en verificatie van werkroutes- maar hij mocht deze niet in de praktijk brengen, noch werd de weigering uitgelegd.

Volgens José María Salcedo is dit detail van fundamenteel belang, want hoewel de Inspectie beweerde dat “zij al in staat was om alles in het oorspronkelijke verzoek te verstrekken”, was dat verzoek een andere procedure, en niet de sanctieprocedure zelf. Daarom was het bestuur daartoe verplicht het bewijsmateriaal in het sanctiedossier beoordelen. Door dit niet te doen, waardeert de Hoge Raad schending van het recht op verdediging en het vermoeden van onschuld

De zin vaste leer en bepaalt dat als zelfstandigen een sanctie krijgen zonder voorafgaande schikking, of als ze niet eerder bewijs konden overleggen, ze hierom kunnen vragen wanneer ze in beroep gaan tegen de sanctie.

In dit geval zal de Schatkist deze niet zonder reden kunnen weigeren. En als ze zonder uitleg niet worden toegestaan, wordt de sanctie is nietigomdat het is aangenomen zonder bewijsmateriaal te evalueren dat het resultaat zou kunnen veranderen.

In welke gevallen negeert het ministerie van Financiën gewoonlijk zelfstandig bewijsmateriaal?

Volgens José María Salcedo zouden de meest gevoelige zaken om met deze straf over te klagen de zijn Sancties die rechtstreeks door het ministerie van Financiën zijn geïnitieerd, zonder voorafgaande verificatie of schikking. In deze situaties heeft de zelfstandige niet de mogelijkheid gehad om documentatie te overleggen en “was het meer noodzakelijk om bewijsmateriaal te leveren.”

Het kan ook voorkomen bij sancties als gevolg van belemmering of het niet inwilligen van een verzoeks, waarbij de belastingbetaler verdedigt dat hij heeft gereageerd en dit moet bewijzen. “Als je bewijs levert om te zeggen dat je hebt geantwoord, en zij ontkennen het zonder motivatie, dan is het hetzelfde”, waarschuwde hij.

Aan de andere kant, wanneer de sanctie volgt op a schikking“je hebt alles al bijgedragen” en het debat concentreert zich meestal op de schuldgevoel, niet in de feiten.

Salcedo legde het op de volgende manier uit: “Het merendeel van de sancties komt na een liquidatie. Als een zelfstandige bijvoorbeeld zijn onkosten in twijfel trekt, zal hij bewijsmateriaal overleggen om deze te verdedigen. Als ze niet werken, wordt hij geliquideerd en vervolgens gesanctioneerd. Wanneer de sanctie komt, wordt deze kwestie niet langer aan de orde gesteld, omdat het bewijs al eerder is geleverd.”

Wat moet een zelfstandige doen als de Schatkist zijn bewijs niet aanvaardt?

Als de ondernemer bij het aantekenen van een sanctie om bewijsmateriaal vraagt ​​en de Belastingdienst wijst dit af, dan moet de Belastingdienst de reden daarvan schriftelijk toelichten. Het is niet voldoende om nee te zeggen, noch om naar eerdere procedures te verwijzen. De uitspraak maakt duidelijk dat een weigering zonder motivering het recht van verdediging schendt en tot vernietiging van de sanctie kan leiden.

Volgens de geraadpleegde deskundige, de belastingbetaler kan zich op de uitspraak beroepen om een ​​reactie te eisen opgericht. “De test kan niet worden geweigerd zonder motivatie”, beweerde hij. Dit houdt in dat, als het ministerie van Financiën niet motiveert waarom het het bewijs nutteloos of irrelevant acht, er een wettelijke basis is om de sanctie aan te vechten.

Kunnen zzp’ers in beroep gaan tegen een stevige sanctie?

Zoals de advocaat heeft uitgelegd, Als de sanctie al definitief is, wordt de manoeuvreerruimte kleiner. Het volstaat niet te beweren dat het bewijsmateriaal niet is beoordeeld; de zelfstandige zou naar a. moeten gaan volwaardige nietigverklaringsprocedure wegens schending van fundamentele rechten, gebaseerd op artikel 24 van de Grondwet.

De advocaat waarschuwde dat het om een ​​uitzonderlijke route gaat “Het is complex, maar het zou de enige manier zijn”. In deze gevallen is het essentieel om te bewijzen dat de weigering van bewijsmateriaal zonder motivering rechtstreeks van invloed is op het recht op verdediging.

Als de sanctie nietig wordt verklaard, kan het ministerie van Financiën deze niet opnieuw sanctioneren.

Wanneer een sanctie nietig wordt verklaard omdat het bewijsmateriaal niet is beoordeeld of er geen reden is voor de afwijzing ervan, De Administratie kan voor dezelfde feiten geen nieuw dossier opstarten. Het non bis in idem-beginsel voorkomt dat er tweemaal voor hetzelfde gedrag sancties worden opgelegd.

Zoals José María Salcedo uitlegde: “Je kunt niet twee keer voor hetzelfde worden gestraft”zodat zodra de sanctie nietig wordt verklaard, de procedure voor het ministerie van Financiën is afgesloten. “Het dubbele schot is voor schikkingen, de sanctie kan niet opnieuw worden opgelegd”, concludeerde hij.