De vakbond Comisiones Obreras (CCOO) zal aan de regering voorstellen voor sociale zekerheid het beheer van samenwerkende onderlinge maatschappijen op zich nemen met als doel de controle daarop te versterken medisch verlof en vermijd mogelijke belangenconflicten die voortkomen uit het huidige privékarakter ervan. Het initiatief maakt deel uit van de open onderhandelingen met het Ministerie van Inclusie, Sociale Zekerheid en Migratie over het beheer van tijdelijke arbeidsongeschiktheid (IT).
Het voorstel maakt deel uit van het rapport Geen dag minder. Het recht op gezondheid en herstel van werkende mensendonderdag gepresenteerd door de confederale secretaris van Sociale Bescherming en Openbaar Beleid, Carlos Bravo, en die van Arbeidsgezondheid, Mariano Sanz. Daarin stelt de vakbond een alternatief voor voor het open debat over het uitbreiden van de bevoegdheden van onderlinge verzekeringsmaatschappijen om registraties en annuleringen ook bij veel voorkomende ziekten te beheren, een functie die momenteel beperkt is tot professionele onvoorziene omstandigheden.
Het debat over slachtoffermanagement
CCOO stelt dat de controle op tijdelijke arbeidsongeschiktheid een publieke zaak moet blijven. “Als je onderlinge verzekeringsmaatschappijen wilt gebruiken als een aanvullend mechanisme om het publieke systeem te versterken, laat ze dan openbaar zijn”, verdedigde Bravo tijdens de presentatie van het rapport. Volgens hem zou het toestaan van particuliere entiteiten om algemene ziekteverzuimprocessen te beheren ertoe kunnen leiden dat beslissingen worden bepaald door: zakelijke belangen.
De onderlinge medewerkers zijn verenigingen van zakenlieden uitsluitend gefinancierd door sociale bijdragen en onderworpen aan administratieve controle. Het management is echter afhankelijk van raden van bestuur gevormd door bedrijven, wat volgens de vakbond een element van risico introduceert in de besluitvorming over de gezondheid van werknemers.
Het CCOO-voorstel houdt in dat deze entiteiten worden geïntegreerd in de sociale zekerheid De leiding en beheersorganen worden benoemd vanuit de publieke sfeer. Deze verandering zou volgens Bravo het operationele functioneren ervan niet veranderen, maar wel een effectieve institutionele controle garanderen.
Impact op het systeem en de werknemers
De vakbond benadrukt ook dat deze transformatie de situatie van hun naasten zou verhelderen 22.000 onderlinge medewerkersdie momenteel niet als overheidspersoneel worden beschouwd, hoewel zij onderworpen zijn aan beperkingen die typisch zijn voor de publieke sector, zoals beperkingen op het aanwerven of vervangen van personeel.
Bovendien is CCOO van mening dat de regering het toekomstige model van deze entiteiten moet definiëren, die de huidige territoriale organisatie zouden kunnen behouden of kunnen evolueren naar een sectoraal systeem op basis van professionele activiteiten, zoals bestaat in andere Europese landen zoals Duitsland.
De vakbondsorganisatie is van plan dit voorstel formeel over te dragen tijdens de komende bijeenkomsten met het ministerie, zodra de onderhandelingstafel wordt hervat, verlamd door discrepanties over andere kwesties zoals de toepassing van verlagingscoëfficiënten bij vervroegde pensionering of de voorwaarden voor toegang tot gedeeltelijke pensionering binnen de administratie.
Evolutie van medisch verlof
Het rapport gaat ook in op de evolutie van de tijdelijke arbeidsongeschiktheid in Spanje en zet vraagtekens bij enkele werkgeversverklaringen. Volgens CCOO-gegevens vallen de slachtoffers tussen zaterdag en maandag vertegenwoordigen 11,5% van het totaal lager dan de percentages geregistreerd tussen dinsdag en donderdag, die veel hoger zijn: dinsdag (19,2%), woensdag (17,8%), donderdag (16,6%) of vrijdag (13,4%).
In economische termen zijn de uitgaven aan IT gestegen van 7,2 miljard euro in 2007 naar 16,4 miljard in 2024. De vakbond schrijft deze stijging toe aan toename van het aantal mensen dat momenteel werkt en daarom beschermd, wat is gestegen van 19,7 naar 22,2 miljoen opstaan van salarissen en de veroudering van de beroepsbevolking. Hij benadrukt echter dat de gemiddelde duur van het ziekteverlof stabiel blijft, tussen de 37 en 40 dagen.
De impact van de pandemie is ook relevant geweest, vooral bij kortetermijnprocessen die verband houden met aandoeningen van de luchtwegen. Op dezelfde manier waarschuwt het rapport voor de toename van het ziekteverzuim als gevolg van geestelijke gezondheidsproblemen, waarvan de gemiddelde duur meer dan 112 dagen bedraagt en een aanzienlijk deel van de langetermijnprocessen is geconcentreerd.
Voorstellen om de tijdelijke arbeidsongeschiktheid te verbeteren
Naast de hervorming van onderlinge verzekeringsmaatschappijen stelt CCOO voor om de middelen voor de volksgezondheid en de medische inspectie te versterken, de transparantie van gegevens te verbeteren en mechanismen in te voeren die het mogelijk maken de professionele oorsprong van bepaalde pathologieën op te sporen.
Tot de voorstellen behoort ook de implementatie van een systeem van prikkels en straffen, bekend als “bonus malus” voor bedrijven, afhankelijk van het aantal arbeidsongevallen en hun investeringen in risicopreventie.
Met deze reeks maatregelen verdedigt de vakbond een model dat het publieke karakter van het systeem versterkt en prioriteit geeft aan de gezondheid van werknemers boven elke mogelijke inmenging door particuliere belangen in het beheer van ziekteverlof.
