In Spanje zijn steeds meer vrouwen op zoek emotionele steun tijdens zwangerschap en de postpartumA periode gekenmerkt door kwetsbaarheid en, in veel gevallen, door eenzaamheid. Dit is waar de figuur van de doulaeen niet-gezondheidsgenoot die zich toelegt op luisteren zonder oordeel en het bieden van emotionele steun, die wordt geconsolideerd als antwoord op de groeiende vraag naar gezelschap en zorg in dit stadium.
Maar in tegenstelling tot de verloskundige de doula intervenieert niet in de klinische aspecten van de bevalling noch moederschap, maar haar werk richt zich op psychologische ondersteuning en constante aanwezigheid, waardoor vrouwen zonder druk hun eigen beslissingen kunnen nemen. “Wij zijn complementair, we zullen nooit een zorgverlener vervangen”legt Carmen López, doula in opleiding, uit tijdens een interview voor NieuwsWerk.
Waarom steeds meer vrouwen dit figuur nodig hebben
De opkomst van doula’s beantwoordt aan de behoefte aan ondersteuning van de vrouw. “Het is een sleutelmoment waarop er naar de vrouw geluisterd moet worden”, benadrukt de toekomstige doula, die benadrukt dat het niet gaat om het geven van advies uit persoonlijke ervaring, maar om “te allen tijde respecteren wat de moeder nodig heeft en voelt.”
Verschillen met het hebben van een doula
Een van de belangrijkste verschillen tussen het hebben van een doula en het ontvangen van alleen steun uit de gezinsomgeving ligt in de mate waarin “neutraliteit”. Terwijl moeders, partners of vrienden vrouwen meestal uit genegenheid begeleiden, doen ze dit ook vanuit hun eigen ervaringen en overtuigingen, wat kan leiden tot aanbevelingen of oordelen die niet altijd in overeenstemming zijn met de werkelijke behoeften van de moeder.
“Degenen die uit de omgeving begeleiden, doen dat met genegenheid, maar vaak vanuit hun eigen perspectief. Zij kunnen bijvoorbeeld denken dat de baby bedekt moet worden, ook al vindt de moeder dat niet nodig.”
In plaats van, de doula wordt op een ander vlak geplaatst. Hun aanwezigheid is gericht op luisteren zonder opdringen en ondersteunen zonder in te grijpen in de dagelijkse beslissingen van de moeder, waardoor mentale ruis wordt verdreven en de vrouw zonder druk naar haar eigen criteria en behoeften kan luisteren.
Hoe train je als doula?
Hoewel de doula in sommige landen in Amerika een gereglementeerd beroep is, bestaat er in Spanje momenteel geen officiële regelgeving. Om als doula te oefenen, zijn er echter wel cursussen en trainingen specifieke praktijken, waaronder praktijken met gezinnen en het opzetten van ondersteunende netwerken met verenigingen die verband houden met moederschap en borstvoeding.
“Het fijne aan deze opleiding is dat je direct aan de slag gaat”benadrukt Carmen, hoewel dit kan variëren afhankelijk van de behoeften van elk gezin. Het kan gaan om het opstellen van geboorteplannen, de aanwezigheid tijdens het geboorteproces of de begeleiding in de eerste dagen van het moederschap, waarbij aandacht wordt besteed aan zowel de moeder als haar naaste omgeving.
“Een van de pijlers van onze training is zelfzorg. Om voor een moeder te kunnen zorgen, moet ik eerst weten hoe ik voor mezelf moet zorgen en emotioneel goed kan zijn.”
Wat de financiële compensatie betreft, zo legt Carmen uit, “wordt deze doorgaans autonoom beheerd”, zonder een gedefinieerd arbeidskader, wat het gebrek aan regulering en het nog steeds opkomende karakter van dit beroep weerspiegelt.
Aanwezigheid van doula's tijdens de bevalling, ter discussie
De intrede van doula’s bij de bevalling is reden tot discussie, vooral na de pandemie, toen veel autonome gemeenschappen het aantal begeleiders tijdens de bevalling beperkten. Carmen verzekert dat op plaatsen als Mallorca de aanwezigheid van meerdere mensen is toegestaan, terwijl in andere, zoals Almería, vrouwen moeten kiezen tussen hun partner of de doula.
“Dit debat moet worden geopend om zichtbaarheid te geven aan de doula en dat de vrouw kan beslissen wie ze echt aan haar zijde nodig heeft', benadrukt hij, en eist' meer humane steun, aangepast aan de werkelijke behoeften van het moederschap.
Doula's eisen dus meer erkenning en duidelijke regelgeving die hen in staat stelt hun functie binnen het kader van de kraamzorg te definiëren, verwarring te vermijden en de veiligheid van vrouwen te garanderen, aangezien hun aanwezigheid de transformatie van ondersteuningsmodellen in de hedendaagse samenleving laat zien en de behoefte aan reacties die zijn aangepast aan de emotionele eisen van het moederschap.
