Het Hooggerechtshof heeft zojuist een uitspraak gedaan die kracht zal hebben beoordeling duizenden transportcontracten en pakketbezorging. Het Hooggerechtshof heeft geconcludeerd dat het hebben van een eigen busje niet voldoende is om aan te tonen dat er sprake is van een echte commerciële relatie. En nog minder of het hoofdbedrijf de effectieve controle behoudt over de organisatie van het werk. Een uitspraak die volop gevolgen heeft voor een van de sectoren waarin de afgelopen jaren de meeste controverse bestond over de figuur van de schijnzelfstandigen.
De resolutie verwijst naar DHL Express-bezorgactiviteiten en bevestig een boete van 185.800 euro wegens illegale overdracht van werknemers. Volgens de uitspraak is zelfstandige bezorgers Ze gebruikten hun eigen voertuigen of voertuigen van samenwerkende bedrijven, maar waren nog steeds geïntegreerd in de technologische en organisatorische structuur van de multinational, die essentiële aspecten van de activiteit bleef aansturen.
“Hoewel de zaak zich richt op de pakketsector, voldoen de criteria van de Hoge Raad gevolgen zal hebben voor duizenden zzp’ers en MKB die voor een hoofdcliënt werken onder vergelijkbare controlesystemen”, zegt Sonsoles Rexach, advocaat-expert in handelszaken bij Ágora Legal & Gestión, tegen deze krant. In ieder geval staat de rechterlijke beslissing opnieuw centraal in het debat waar de commerciële samenwerking eindigt en waar een echte arbeidsrelatie begint.
- De sleutel is volgens de Hoge Raad wie werkelijk leiding geeft aan het werk
- Wat is precies een valse freelancer?
- Signalen die de inspectie verdacht kunnen maken
- Waarom baart deze uitspraak transportbedrijven zorgen?
- Welke gevolgen kan een valse zelfstandigenverklaring hebben?
De sleutel is volgens de Hoge Raad wie werkelijk leiding geeft aan het werk
De Hoge Raad bevestigt niet dat alle zelfstandige transporteurs schijnzelfstandigen zijn, noch dat onderaanneming illegaal is. Wat het doet is analyseren die de effectieve controle uitoefende over de activiteit, “en concluderen dat het hoofdbedrijf managementmacht behield die onverenigbaar was met de zakelijke autonomie die een commerciële relatie zou moeten kenmerken”, legde de deskundige uit.
Om tot die conclusie te komen heeft het Hooggerechtshof verschillende elementen in aanmerking genomen. Onder hen, Hij gebruik van gemeenschappelijke technologische toepassingen, de integratie van bezorgers in de activiteiten van het bedrijf, de gebruik van bedrijfsbadges en het bestaan van een gecentraliseerd organisatorisch systeem dat de levering van de dienst conditioneerde.
De resolutie vertegenwoordigt een relevante verandering, “omdat het uitdrukkelijk een van de argumenten verwerpt die al jaren het meest worden gebruikt in dit soort rechtszaken”, aldus Sonsoles Rexach. Voor wie het feit van bijdragen eigen busje “voor de juryleden niet meer bestaat, voldoende bewijs om aan te tonen dat er sprake is van een zelfstandige bedrijfsactiviteit als de rest van de elementen in de tegenovergestelde richting wijzen.”
Met andere woorden: het voertuig is nog steeds belangrijk, maar niet langer doorslaggevend. Voor rechters is het relevanter om te analyseren wie organiseert het werk, wie taken toewijst en wie controleert eigenlijk de dienstverlening.
Wat is precies een valse freelancer?
Het cijfer van de schijnzelfstandige duikt op wanneer een beroepsbeoefenaar zich inschrijft in het Bijzonder Reglement voor Zelfstandigen (RETA), facturen uitreikt en schijnbaar voor eigen rekening werkt, maar in de praktijk voert zijn activiteit uit alsof hij dat wel is een loontrekkende.
Dit is een situatie “die de Arbeidsinspectie al jaren nastreeft”, herinnerde de arbeidsactivist zich. “In werkelijkheid, in de afgelopen jaren tienduizenden zijn geregulariseerd van banen die aanvankelijk werden gepresenteerd als commerciële relaties en die later als arbeidsrelaties werden beschouwd.”
Het fundamentele verschil tussen een echte freelancer en een valse freelancer zit niet in de ondertekende contracten of de manier van factureren. De bepalende factor is de dagelijkse realiteit van het werk. “Rechtbanken passen doorgaans het zogenaamde principe van primaat van de werkelijkheid toe, volgens hetwelk de feiten meer waarde hebben dan de clausules die in een document zijn opgenomen”, aldus de deskundige.
Een professional kan dus een perfect opgemaakt commercieel contract hebben en toch als werknemer worden beschouwd. Ja hun manier van werken getuigt van afhankelijkheid effectief met betrekking tot het bedrijf waarvoor zij diensten verleent.
Signalen die de inspectie verdacht kunnen maken
De uitspraak van het Hooggerechtshof herinnert opnieuw aan enkele signalen die rechters doorgaans gebruiken om mogelijke situaties van schijnzelfstandigheid op te sporen. “Geen van hen is op zichzelf doorslaggevend, maar de opeenstapeling van verschillende factoren Meestal is dat doorslaggevend.”
Een van de belangrijkste elementen is organisatorische afhankelijkheid. Dit gebeurt wanneer de professional beslist niet echt hoe hij zijn activiteiten wil ontwikkelen, maar volgt liever voortdurend instructies van het hoofdbedrijf met betrekking tot schema's, routes, procedures of werkprioriteiten.
Meestal wordt ook de mate van technologische controle geanalyseerd. “De afgelopen jaren is mobiele applicaties, geolocatiesystemen en digitale platforms zijn enorm belangrijk geworden in dit soort arbeidsconflicten”, aldus Sonsoles Rexach.
Een ander relevant aspect is de integratie in de bedrijfsstructuur. Wanneer zzp’er maakt gebruik van bedrijfstools, volgt interne protocollen, een specifieke opleiding krijgt of op een gecoördineerde manier samenwerkt met reguliere werknemers, kan de rechter oordelen dat er sprake is van een afhankelijkheid die groter is dan die inherent is aan een gewone commerciële relatie.
Daarbij komt nog de economische afhankelijkheid. Ook al werk je voor één opdrachtgever het converteert niet automatisch iemand Omdat het ten onrechte autonoom is, kan het een extra element worden binnen de globale analyse die door de rechters wordt uitgevoerd.
Waarom baart deze uitspraak transportbedrijven zorgen?
Transportorganisaties hebben hun bezorgdheid getoond omdat het door het Hooggerechtshof geanalyseerde model heel gebruikelijk is in de moderne logistiek. Last mile-distributie, vooral in pakketten en e-commerce, is vaak afhankelijk van netwerken van samenwerkende bedrijven en zzp’ers.
In veel gevallen is technologische coördinatie essentieel om de traceerbaarheid van zendingen te garanderen, de levertijden en het aanbod te controleren real-time informatie voor klanten. En juist om deze reden zijn sommige vertegenwoordigers van de sector van mening dat de uitspraak tot rechtsonzekerheid kan leiden.
De zorg treft niet alleen grote multinationals. Het bereikt ook tal van KMO's die als onderaannemer werken en onderhouden stabiele relaties met logistieke operators groter formaat.
Welke gevolgen kan een valse zelfstandigenverklaring hebben?
Wanneer de Arbeidsinspectie of de rechtbank concludeert dat er sprake is van een verborgen arbeidsrelatie, kunnen de gevolgen belangrijk zijn voor zowel de werknemer als het bedrijf.
Voor de professional kan erkenning van werk de deur openen om toegang te krijgen tot eigen rechten van de medewerkers, zoals bepaalde vergoedingen, betaalde vakanties of voordelen die verband houden met een dienstverband in loondienst.
Voor het bedrijf zijn de risico's groter. “Naast de mogelijke administratieve sancties is dat te zien verplicht achterstallige sociale bijdragen te betalen en worden geconfronteerd met andere verantwoordelijkheden die voortvloeien uit de regularisatie van de arbeidsrelatie”, besluit Sonsoles Rexach.
