Spanje wordt geconfronteerd met een groeiend probleem als gevolg van de vergrijzing van de bevolking en het toenemende aantal mensen dat zorg nodig heeft. Ruim 1,64 miljoen burgers hebben een erkende afhankelijkheidssituatiealdus het ministerie van Sociale Rechten, dat een idee geeft van hoeveel gezinnen getroffen zijn. Geconfronteerd met deze realiteit is het zorgsysteem, dat grotendeels op vrouwen blijft berusten, steeds meer afhankelijk van professionele diensten zoals hulp aan huis.
Dit is waar de getuigenis van María Adame, assistente thuishulpdie in een video gepubliceerd op TikTok de stereotypen aan de kaak stelt die, zoals hij uitlegt, zijn werk blijven vervormen. “Wij zijn geen schoonmakers, wij zijn huishoudhulpen, zorgprofessionals met gereguleerde functies”, stelt hij.
De sector biedt momenteel werk aan meer dan 565.000 mensen in Spanje, waarvan de meerderheid vrouwen, en blijft groeien. Hun werk bestaat er niet alleen uit om gezinnen dagelijks te helpen, maar ook om adequate zorg te garanderen voor mensen in een situatie van afhankelijkheid. Echter, zoals Adame aan de kaak stelt, is er nog steeds een misvatting die uw werk reduceert tot schoonmaken of boodschappen doen zonder kwalificaties. “Het is genoeg om over ons te praten alsof we bedienden zijn zonder criteria, zonder opleiding en zonder rechten”, zegt ze.
De professional maakt duidelijk dat sommige huishoudelijke taken tot haar werk behoren, maar alleen binnen wat bekend staat als ‘functioneel schoonmaken’. Dat wil zeggen, die basistaken die rechtstreeks verband houden met het welzijn van de afhankelijke persoon. “Natuurlijk maken we de badkamer schoon als die gebruikt wordt, en de keuken als die gebruikt wordt, maar daar hoort niet bij dat we het hele huis schoonmaken of klusjes doen die niet bij ons passen”, legt hij uit.
Het werk dat ze kunnen doen, wordt gemarkeerd door het Individueel Zorgplan (PIA), een document waarin staat welke taken in elk geval zijn toegestaan. Handelingen zoals boodschappen doen, naar de apotheek gaan of de dokter begeleiden worden daarom alleen uitgevoerd als deze in dat plan zijn opgenomen. “Ze worden niet gedaan omdat iemand dat wil, maar omdat ze bevoegd zijn en specifieke tijden en doelstellingen hebben”, legt hij uit.
Een sector die wordt gekenmerkt door onzekerheid en misbruik
De getuigenis weerspiegelt ook een aanhoudende situatie in de sector, waar jarenlang overmatig werk wordt aangenomen in een toch al precair gebied. Volgens Adame hebben veel professionals taken uitgevoerd die niet bij hen pasten en “hun rug, hun gezondheid en hun hoofd gebroken.”
Deze verandering, waarbij steeds meer werknemers hun rechten opeisen, veroorzaakt ook spanningen. “Het lijkt alsof wij de slechten zijn”, klaagt ze, verwijzend naar de kritiek die ze krijgen als ze grenzen stellen. Zoals hij uitlegt, Het gaat niet om het weigeren van zorg, maar om het eisen van fatsoenlijke omstandigheden en erkenning op basis van de verantwoordelijkheid van hun werk.
Kortom, María Adame probeert een realiteit zichtbaar te maken die vaak wordt genegeerd, omdat de zorg zowel sociaal als economisch ondergewaardeerd blijft, ondanks haar sleutelrol in een steeds ouder wordende samenleving. “Het probleem is niet dat we om respect vragen, maar dat ze er al jaren aan gewend zijn dat we er niet om vragen”, besluit hij.
