In Spanje is de arbeidspositie van oudere werknemers Het is een van de meest gevoelige punten van de arbeidsmarkt geworden. Hoewel de werkgelegenheidsgraad de afgelopen jaren is verbeterd, worden vijftigplussers die hun baan verliezen vaak geconfronteerd met langere relocatieprocessen en onzekerder of onstabieler werkaanbod, een fenomeen dat bekend staat als leeftijdsdiscriminatie.
Deze situatie kan worden weerspiegeld in het geval van Teresa Castillo, een 55-jarige vrouw die momenteel op zoek is naar een baan. Tijdens zijn tussenkomst in het programma 'De zesde Xplica'legde uit hoe hij, nadat hij zijn baan was kwijtgeraakt, op 55-jarige leeftijd een studiebeurs kreeg in een bedrijf. Een voorbeeld dat, vanuit zijn oogpunt, de verschillende “vermommingen van onzekerheid” die zich hebben verspreid op de huidige arbeidsmarkt.
De ‘vermommingen’ van baanonzekerheid
Teresa, die haar opleiding combineert met een onzekere deeltijdbaan, gebruikte de context van Carnaval om te beschrijven wat zij beschouwt als verschillende formules om de instabiliteit van hun baan te verdoezelen. ‘Precariteit vermomt zich als veel dingen’, zei hij. Onder hen noemde hij ondernemerschap, wat doorgaans het gebruikelijke middel is dat aan oudere werklozen wordt aangeboden. “Het is de vermomming van het ondernemerschap. Je hebt geen geld en hoe start je zonder geld een bedrijf?”merkte hij op.
Een andere formule die hij bekritiseerde was toename van het aantal freelance- of occasionele samenwerkingsopdrachtengekenmerkt door grote onzekerheid. “Je zit achter de computer te wachten tot er een e-mail binnenkomt met een klusje”, legt hij uit, verwijzend naar sporadische opdrachten op terreinen als advies, fotografie of grafisch ontwerp.
Verder benadrukte hij ook de flexibiliteit op het werkwat zich vaak vertaalt in onbetaalde overuren of permanente beschikbaarheid. “Ze vragen je om flexibel te zijn”, zei hij, om een dynamiek te beschrijven die, zo zei hij, uiteindelijk de kosten van het organiseren van werk op de werknemer zelf afwentelt.
Stagiaire op 55-jarige leeftijd
Teresa's ervaring omvatte ook haar recente tijd in het onderwijssysteem. Na een omscholing rondde hij op 55-jarige leeftijd een studiebeurs van vier maanden af en rondde zijn studie af met een cijfer van 9,15 in zijn afstudeerproject. Echter, betreurt het dat het opleidingsaanbod en het arbeidsbemiddelingsbeleid niet voldoende zijn aangepast aan personen ouder dan 50 jaar. “Er is geen adequate en concrete opleiding voor ons”, zei hij.
Ten slotte omvatte haar interventie ook een genderdimensie. Teresa herinnerde zich dat sociaal onderwijs, het vakgebied waar zij naar streeft, te gefeminiseerd is, met een meerderheid van vrouwen. “90% van de mensen die in het sociaal onderwijs werken zijn vrouwen en, merkwaardig genoeg, krijgen ze heel weinig betaald”, concludeerde hij.
