Er zijn zelfstandigen die nog een Covid19-uitkering moeten terugbetalen

Vooruitgang op het werk
  1. De Rekenkamer bevestigt dat 105.916 zelfstandigen ten onrechte Covid19-steun hebben ontvangen
  2. ATA vereist het indienen van COVID-hulpclaims wanneer er meer dan een jaar is verstreken

Het herzieningsproces van de buitengewone steun die zelfstandigen tijdens de pandemie hebben ontvangen, heeft meer opgeleverd 105.000 getroffen. De Rekenkamer heeft bevestigd dat er onrechtmatige betalingen zijn geconstateerd aan 105.916 begunstigden, wat een schuld van 127 miljoen euro genereerde.

Van dat bedrag hebben de onderlinge maatschappijen en de Algemene Schatkist van de Sociale Zekerheid (TGSS) al 119,7 miljoen teruggevorderd, maar er zijn nog 7,3 miljoen in behandeling.

De gegevens zijn opgenomen in een aanvullende nota bij het accountantsverslag van de Rekenkamer goedgekeurd in december 2023. Het nieuwe document, gepubliceerd op 30 oktober 2026, analyseert het resultaat van de uitgevoerde verificaties van de buitengewone voordelen bij stopzetting van de activiteit die voorlopig waren toegekend tijdens de pandemie.

Deze rendementen zijn te danken aan de manier waarop uitkeringen werden toegekend tijdens de noodsituatie op gezondheidsgebied. Om ervoor te zorgen dat de hulp snel de zelfstandigen kon bereiken die getroffen waren door sluitingen en beperkingen, werd de steun aanvankelijk op voorlopige basis erkend.

En in veel gevallen van a verantwoorde verklaring van de aanvrager over de naleving van de vereiste voorwaarden. Vervolgens controleerden de onderlinge maatschappijen of de begunstigden daadwerkelijk aan de vereisten hadden voldaan en vorderden zij de bedragen op toen zij constateerden dat deze niet overeenkwamen.

Geconfronteerd met deze claims, heeft de Nationale Federatie van Verenigingen van Zelfstandigen (ATA) heeft zojuist de onmiddellijke archivering geëist van bestanden waarin meer dan een jaar is verstreken vanaf de voorlopige erkenning van de uitkering, op voorwaarde dat er geen sprake is van bewezen toerekening van fraude of fraude. De organisatie is van mening dat de administratie de gevolgen van het feit dat het jaren heeft geduurd om de steun te verifiëren, niet kan doorgeven aan zelfstandigen en beweert dat de rechtbanken haar interpretatie van de wettelijke termijn voor de herziening van deze uitkeringen ondersteunen.

De Rekenkamer bevestigt dat 105.916 zelfstandigen ten onrechte Covid19-steun hebben ontvangen

De recensie van de buitengewone voordelen bij stopzetting van de activiteit, afgesloten met 1,4 miljoen begunstigden die definitief erkend zijn. Dit cijfer vertegenwoordigt 97,35% van het totaal aantal voorlopige resoluties die tijdens de pandemie waren goedgekeurd.

De controles leidden echter ook tot ontkenning 39.447 uitkeringen die aanvankelijk waren toegekend. In deze gevallen stelden de beheersentiteiten vast dat de begunstigden niet voldeden aan de voorwaarden om toegang te krijgen tot de steun of deze te behouden.

Als resultaat van het proces ontstond een schuld van 127 miljoen euro voor ten onrechte betaalde uitkeringen aan 105.916 mensen. De onderlinge maatschappijen die met de Sociale Zekerheid en de Schatkist samenwerkten, waren belast met het opeisen en terugvorderen van de bedragen die waren betaald zonder dat er uiteindelijk overeenstemming over was bereikt.

Wil je op de hoogte blijven van dit soort nieuws?

Schrijf u in op onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte van alles wat met uw onderneming te maken heeft.

Tot de door de Rekenkamer geanalyseerde datum was de onderlinge maatschappijen hadden 71,3 miljoen euro teruggevorderd en de TGSS nog eens 48,4 miljoen euro. Samen waren beide entiteiten erin geslaagd 119,7 miljoen van de 127 miljoen geclaimde bedragen terug te vorderen.

Dit betekent dat er nog 7,3 miljoen euro moest worden teruggevorderd. Het rapport geeft niet aan hoeveel zelfstandigen openstaande bedragen hebben of hoeveel dossiers nog openstaan, maar stelt wel dat de terugvordering van onverschuldigd betaalde bedragen nog niet is afgerond.

De sociale zekerheid eiste ook 41,6 miljoen euro op voor vrijgestelde bijdragen tijdens de pandemie

De terugkeer van de voordelen was niet het enige economische gevolg van de herziening. De Algemene Schatkist van de De sociale zekerheid eiste ook sociale bijdragen op dat 53.487 zelfstandigen ten onrechte waren vrijgesteld.

Het bedrag van deze vorderingen bedroeg 41,6 miljoen euro. Van dat bedrag had de TGSS 41,2 miljoen teruggevorderd, zodat er ongeveer 400.000 euro openstond voor terugvordering.

Deze hoeveelheden komen overeen met een ander concept dan uitkeringen bij stopzetting van de activiteit. De 127 miljoen euro ten onrechte betaalde steun mag dus niet worden verward met de 41,6 miljoen vrijgestelde bijdragen die eveneens moesten worden geclaimd.

De herziening had gevolgen voor de buitengewone voordelen die de regering had goedgekeurd zelfstandigen beschermen tijdens beperkingen afgeleid van de alarmtoestand. Deze steun was onder meer gericht op degenen die vanwege administratieve maatregelen hun activiteit volledig hadden moeten stopzetten of een omzetdaling van minstens 75% hadden geleden, conform de eisen die per modaliteit werden vastgelegd.

De voordelen zijn aanvankelijk toegekend zonder alle documentatie te controleren van elke begunstigde. De urgentie van de pandemie dwong de oprichting van een voorlopig erkenningssysteem af, zodat getroffen zelfstandigen het geld konden ontvangen zonder te wachten tot alle administratieve controles waren afgerond. In veel gevallen heeft de aanvrager een verantwoorde verklaring ingediend waarin hij stelt dat hij voldoet aan de voorwaarden om toegang te krijgen tot de steun.

Het Rekenhof bevestigt dat er nog steeds zelfstandigen zijn die een Covid19-uitkering moeten teruggeven.

Dit maakte het mogelijk om de uitbetaling van uitkeringen te versnellen in een tijd waarin duizenden bedrijven moesten sluiten of hun activiteiten drastisch verminderen. De initiële erkenning betekende echter niet dat het recht op steun definitief werd bevestigd. De regelgeving voorzag dat de verantwoordelijke entiteiten vervolgens de aanvragen zouden beoordelen en zouden verifiëren of de begunstigden werkelijk aan de vereisten voldeden.

Dat De tweede fase was de fase die aanleiding gaf tot de claims. De onderlinge maatschappijen controleerden de documentatie en facturatiegegevens om vast te stellen of de vereiste inkomstendaling had plaatsgevonden, of de onderneming op het juiste moment feitelijk was opgeschort en of aan de overige toepasselijke voorwaarden was voldaan. Toen uit het onderzoek bleek dat een zelfstandige geen recht had op behoud van de uitkering, begon de claim voor de betaalde bedragen.

Dat heeft de Rekenkamer ook geconstateerd Dit proces werd niet altijd met dezelfde criteria toegepast. Het agentschap waarschuwt dat ongelijkheid in behandeling tussen begunstigden is ontstaan ​​als gevolg van verschillen in de interpretatie van onderlinge verzekeringsmaatschappijen, vooral bij het berekenen van de regelgevingsgrondslag en het bepalen van de onverenigbaarheid van deze hulp met andere voordelen.

Er werden ook verschillen ontdekt die verband hielden met de toepassing van het vermoeden van naleving van de eis tot factuurvermindering, dat de betrokken aanvragen vóór en na dit criterium werden opgelost, werd op een andere manier ingevoerd.

ATA vereist het indienen van COVID-hulpclaims wanneer er meer dan een jaar is verstreken

De Nationale Federatie van Verenigingen van Zelfstandigen (ATA) is van mening dat onderlinge verzekeringsmaatschappijen en de sociale zekerheid de buitengewone uitkeringen bij stopzetting van de activiteit die tijdens de pandemie voorlopig zijn toegekend, niet voor onbepaalde tijd kunnen herzien. Daarom eist het de onmiddellijke archivering van alle dossiers waarin meer dan een jaar is verstreken sinds de overeenkomst of het voorlopige besluit tot erkenning, op voorwaarde dat er geen bewezen toerekening van fraude of fraude is.

De organisatie baseert haar standpunt op artikel 146.2.b van de Wet sociale rechtspraak, waarin voor bepaalde uitkeringstoetsingen een termijn van één jaar wordt vastgelegd. Volgens ATA zou deze limiet ook moeten gelden voor voorlopige besluiten over buitengewone steun als gevolg van de stopzetting van de activiteiten. De federatie houdt vol dat de administratie de tijd en de middelen had om de verantwoordelijke aangiften binnen de wettelijke termijn te verifiëren en dat zij de gevolgen van haar vertragingen nu niet kan overdragen aan zelfstandigen.

Ook stelt de werkgeversorganisatie dat het accountantsrapport van de Rekenkamer niet boven de wettelijke garanties van burgers mag worden geplaatst. Hoewel de toezichthoudende instantie onrechtmatige betalingen heeft ontdekt en de regularisatie ervan heeft aangevraagd, verdedigt ATA dat elk dossier de termijnen moet respecteren die zijn vastgelegd door de wetgeving en de gerechtelijke doctrine.

ATA verzekert dat de rechtbanken de periode van één jaar om de uitkeringen te herzien steunen

Om haar standpunt te verdedigen citeert ATA uitspraak nummer 2487/2026 van de Sociale Kamer van het Hooggerechtshof van Baskenland. Volgens de federatie bepaalt dit besluit dat een voorlopig erkende uitkering niet aan een herziening zonder tijdslimiet kan worden onderworpen en dat de termijn van één jaar ook voor dit soort erkenning moet gelden.

De uitspraak geeft aan dat “het bestaan ​​van een voorlopige resolutie niet de mogelijkheid van enige herziening kan impliceren”, omdat de rechtszekerheid vereist dat deze voorlopige oplossing een zekere finaliteit krijgt. De rechtbank overweegt voorts, volgens de interpretatie van ATA, dat samenwerkende entiteiten het recht niet kunnen intrekken vanwege louter formele omissies, maar veeleer harde bewijzen nodig hebben van fraude die de goede trouw van de zzp'er ondermijnt.

De federatie bevestigt dat deze interpretatie wordt ondersteund door tientallen goedkeurende resoluties van sociale rechtbanken en door uitspraken van hogere gerechtshoven. Om deze reden eist zij drie maatregelen: het ambtshalve archiveren van dossiers die de periode van één jaar overschrijden zonder bewezen fraude, de teruggave van bedragen die reeds zijn geïnd in procedures die zij als te laat beschouwt en het beëindigen van de rechtszaken tegen de getroffen zelfstandigen.

De president van ATA, Lorenzo Amor, heeft verdedigd dat zelfstandigen niet de gevolgen van administratieve vertraging mogen dragen: “Als de regering de dossiers te laat heeft gecontroleerd, kunnen zelfstandigen die te goeder trouw hebben gehandeld, de last niet dragen.”

De federatie had zelfstandigen al aangeboden om tegen de aangifte in beroep te gaan bij de advocaten van Winforyou

De federatie had al een ondersteuningskanaal aangekondigd voor zelfstandigen die in beroep wilden gaan tegen hun claims. ATA communiceerde een samenwerkingsovereenkomst met Winforyou, een online platform voor advocaten gespecialiseerd in claims, om de betwisting van de terugbetalingen die onderlinge verzekeringsmaatschappijen en de sociale zekerheid eisten, te vergemakkelijken.

Volgens wat de organisatie aan haar partners heeft meegedeeld, maakt de dienst het mogelijk om claims te beheren via een geautomatiseerd systeem en met tussenkomst van gespecialiseerde advocaten. Het initiatief was bedoeld om zelfstandigen te helpen die vonden dat ze recht hadden op het behouden van de uitkeringen die ze ontvingen en die claims voor terugbetaling wilden aanvechten. ATA heeft het telefoonnummer 900 101 816 verstrekt om informatie over deze dienst te verkrijgen.

De bedragen die van zelfstandigen worden geëist, kunnen aanzienlijk zijn. Volgens de informatie die deze krant tijdens het toetsingsproces heeft gepubliceerd, bedroegen de claims gemiddeld tussen de 1.500 en 4.000 euro voor elk kwartaal waarin de uitkering was ontvangen zonder uiteindelijk aan de gestelde voorwaarden te voldoen.

Redenen die tot restitutie kunnen leiden zijn onder meer het niet aantonen van de vereiste omzetdaling of het niet voldoen aan de eisen met betrekking tot het gemiddelde nettorendement. De onderlinge maatschappijen moesten de omstandigheden van elke begunstigde controleren en bepalen of het passend was de betaalde bedragen te behouden of op te eisen.